Türkiye Bor Maden'lerini çıkaramıyor mu?


Bu makale 2017-07-13 01:42:47 eklenmiş ve 1254 kez görüntülenmiştir.

 

 

 

 

 

 

 

 

   Türkiye'nin Bor Madeni rezervleri ve bu rezervleri çıkarması geçmişten günümüze her zaman tartışma konusu olmuştur. Kimine göre Türkiye bor madenini kendisi çıkaramıyor, kimine göre de dış güçler tarafından çıkarması engelleniyor. Peki bu söylemler ne kadar doğru, gerçekliği nedir. Bor madenini ve bor üzerine yapılan senaryoların gerçekliği nedir?

 

   Her yerde Bor madeninin çıkarılmadığına dair sorular soruluyor ve konuşuluyor. Bor ve petrol yatakları gibi madenlerimiz var, çıkarılmıyor deniyor. Ben bunları ilkokuldayken de dinlerdim, üniverstedeyken de. Böyle bir şey mümkün değil. Türkiye gelişmesin diye madenlerin çıkarılmaması imkansız. Ekonomik olan her şey açığa çıkarılır.Bu yanlış bir söylentidir. Sadece bor madenlerimiz için değil bütün madenlerimiz için de geçerlidir. Bugün her şey muntazam olarak takip ediliyor. Bununla ilgili olarak ta her türlü Ar-Ge çalışmaları yapılmaktadır.

 

  Bence bu söylentiler efsanedir. Kendi kendimize, kendimizi mazur göstermek için ürettiğimiz bir düşüncedir. Bugün Türkiye bor madenlerini yeterli düzeyde üretiyor.

 

Türkiye'yi kimse engellemiyor

 

Dünya'da Bor üretiminde birinci sıradayız. Madenciliğimiz gelişerek böyle bir konuma geldi, kimse de bizi engellemiyor. 

 

Bor madeninin geliştirilmesi için

 

  Türkiye'nin kendi teknolojisini geliştirmesi gerekmektedir. Tabii ki rakibimiz olan ülkelerden teknolojiyi alamayız bu konuda, ama biz kendimizi geliştirirsek çok daha iyi yerlere gelebiliriz. Bugün Türkiye bor üretiminde birinci sıraya gelmiştir. Zaten en büyük rezerv Türkiye'dedir. Dolayısıyla tüm bu söylentiler geçerli değildir. 

 

Neler yapılmalı?



  Bor üzerine daha fazla araştırmalar yapılmalı. Borun ileri teknolojide kullanımı için gelişmiş ülkelerde çalışmalar yürütülüyor. Bu teknolojiyi elinde bulunduranlar bunu bize vermez. Zaten Türkiye'deki Bor enstitüsü'nün kurulma nedeni de buydu. Bor'un çok yüksek değerli ürünlere dönüştürülebileceği araştırmalar ve Bor'un hidrojen tutucu olarak kullanımına yönelik ve değişik alanlarda kullanımını geliştirecek araştırmalar yapılmaktadır. 

 

Bor Enstitüsü'nün çalışmaları 



  Bu araştırmaların sonuçlarını türkiye'de uygulamaya giderek dünyadaki diğer ülekelere bu ürünlerin pazarlanması sağlanacaktır. Bor ensttisünün kurulma nedeni de budur. Bor'da bizim en büyük rakibimiz Amerika'dır. Şu anda. 2. sırada olan ABD Uzun yıllar ilk sırada olma özelliğini korumuştu. Bugün ise ilk sırada Türkiye yer alıyor.

 

İleri tekonolojide kullanamıyoruz 



  Her ne kadar ABD'den daha fazla üretim yapsak da bunu ileri teknolojide kullanamıyoruz. Bu teknolojiyi ABD bize vermez. Onu da verirse elimizdeki bütün bor madenlerini değerlendiririz ve onlar devre dışı kalır. Onun için bu teknolojileri Türkiye'de geliştirip onları Türkiye'de üretmek ve pazarlamak zorundayız.  

 

Bor olayını abartıyoruz

 

   Gelişmiş ülkelerde 100 yıllık tarihi olan bor işletmeler bulunuyor. Bizim onların ulaştığı teknolojiye ulaşmamız için zamana ihtiyacımız  var. Bor olayı Türkiye'de biraz abartılıyor. Borun çok kullanım alanı var, tüm bu alanlara girebilmemiz için hem büyük yatırımlara hem de bilgilere ihtiyaç var. Bor enstitüsü bu görevi yürütüyor yatırımı yapmaksa şu anda devlet kuruluşu olan uzun yıllar hizmet verdiğim Eti Maden İşletmeleri Genel müdürlüğü yapmaktadır. 

 

BOR HAKKINDA
Bor nedir nerelerde kullanılır? 



   İlk üretimi Bor madeni dünyadaki 109 elementten biri olan oluşumu 60 milyon yıl öncesine ulaşan madendir.Bu nedenle hemen yakın çevremizde yer alan toprakta, suda, bitkilerde ve diğer canlılarda Bor’a rastlamak mümkündür. Dünyada ilk borik asit üretimi İtalya’da gerçekleştirilmiştir. 

 

Türkiye'de tarihi - Bor işletmeleri'nin kamulaştırılması 



   Yurdumuzda ilk işletmenin 1861'de çıkartılan Maadin Nizannamesi uyarınca 1865 yılında bir Fransız şirketine 20 senelik işletme imtiyazı verilmesiyle başlamıştır. 1968 yılına kadar yabancı şirketler tarafından işletilen bor madenlerimiz bu tarihten sonra kamulaştırılarak Eti Maden İşletmeleri adını almıştır. 

 

Türkiye'nin Bor ticareti 



   Yılda 750.000 tondan fazla işlenmiş ürün yurtiçi ve yurtdışı piyasalara tonu 450 dolar gibi bir fiyatla  satılmaktadır. Ürünün Türkiye'ye maliyeti 120 tl civarındadır. Bor Ürünlerinin Toplam Satışlarının sektörel (%) dağılımının başında Cam sanayi gelmektedir. 

 

Türkiye'de Bor Madeni'nin bulunduğu şehirler :


Bursa
Eskişehir
Kütahya
Balıkesir

 

BOR'UN KULLANIM ALANLARI  


1200 yıl önce ilaç yapılmış 


Bor ve türevleri uzun yıllardan beri farklı alanlarda kullanılmaktadır. Tarihçesine bakılınca, Bor tuzlarının 4 bin yıl önce ilk kez Tibet’te kullanıldığı, Babiller tarafından değerli eşyaların ergitilmesinde, Mısırlılarca mumyalamada, Eski Yunan ve Romalılarca da zemine serpilerek arena temizliği için kullanıldığı saptanmıştır. 875 yılında ise, Araplar ilk kez bor tuzlarından ilaç yapmışlardır. 

 

Bor'un diğer kullanım alanları



  Cam sanayiinde Pek çok önemli sanayi dalına girdi sağlayan cam sanayi bor tüketimi için en önemli endüstri dalıdır. Bor, borosilikat camlar, cam yünü ve tekstil  tipi cam elyafı üretiminde çok önemli bir bileşendir. Tüketilen bor ürünlerinin %80’e yakını cam, seramik-frit, tarım ve deterjan sektörlerinde yoğunlaşmıştır.

 

Seramik ve polimerik malzemelerde 

Bor ürünleri seramik endüstrisinde, çoğunlukla seramik sırı ve emaye yapımında kullanılmaktadır. 

Tarımda,

Bor  ürünleri, tarım ve ormancılıkta yaygın olarak kullanılmakta olup gübre olarak ve istenmeyen otlar ve böceklerle mücadelede kullanılmaktadır. 

TEMİZLİK VE BEYAZLATMA SANAYİİSİNDE KULLANIM 

Bor ürünleri temizlik sektöründe mikrop öldürücü (jermisit) ve ağartıcı gibi çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Boraks dekahidrat, sabun ve deterjanlara su yumuşatma ve mikrop öldürücü özelliğinden dolayı %10’a kadar eklenmektedir. Sodyum perborat, çamaşır makinalarında kullanılan toz deterjanlara aktif oksijen kaynağı olarak %10 civarında eklenmektedir. 

Füze / Uçuş Yakıtları

Bor kimyasalları özellikle füze yakıtı olarak kullanılmaktadır. Sodyum tetraborat, özel uygulamalarda yakıt katkı maddesi olarak kullanılmaktadırlar. 

 

İnşaat-Çimento Sektöründe

Mukavemet artırıcı ve izolasyon amaçlı (Daha sağlam, hafif ve depreme-ısıya dayanıklı binaların yapılmasında, yalıtımda).

 

Cam Elyafı 

Hafifliği, fiyatının düşüklüğü, gerilmeye olan direnci ve kimyasal etkilere dayanıklılığı nedeniyle plastiklerde, sinai elyaf v.b. de, lastik ve kağıtta yer edinmiş olan cam elyaf, kullanıldığı malzemelere sertlik ve dayanıklılık kazandırmaktadır. Böylece sertleşmiş plastikler otomotiv, uçak sanayilerinde, çelik ve diğer metalleri ikame etmeye başlamıştır. Ayrıca spor malzemelerinde de (kayaklar, tenis raketleri v.b.) kullanılmaktadır. 

Ahşap Koruma 

Bakteri ve çürümeye karşı koruyucu ve alev geciktirici olarak kullanılmaktadır. 

Nükleer Uygulamalar 

Atom reaktörlerinde borlu çelikler, bor karbürler ve titanbor alaşımları kullanılır. Paslanmaz borlu çelik, nötron absorbanı olarak tercih edilmektedir. Yaklaşık her bir bor atomu bir nötron absorbe etmektedir. Atom reaktörlerinin kontrol sistemleri ile soğutma havuzlarında ve reaktörün alarm ile kapatılmasında (B10) bor kullanılır. Ayrıca, nükleer atıkların depolanması için kolemanit kullanılmaktadır. 

Metalurji 

Boratlar yüksek sıcaklıklarda düzgün, yapışkan, koruyucu ve temiz, çapaksız bir sıvı oluşturma özelliği  nedeniyle demir dışı metal sanayiinde koruyucu bir cüruf oluşturucu ve ergitmeyi hızlandırıcı madde olarak kullanılmaktadır. 

Otomobil Hava Yastıkları, Antifriz 

Bor hava yastıklarının hemen şişmesini sağlamak amacıyla kullanılmaktadır. Çarpma anında, elementel bor ile potasyum nitrat toz karışımı elektronik sensör ile harekete geçirilir. Sistemin harekete geçirilmesi ve hava yastıklarının harekete geçirilmesi için geçen toplam zaman 40 milisaniyedir. Ayrıca otomobillerde antifriz olarak ve hidrolik sistemlerde de kullanılmaktadır. 

Atık Temizleme

Sodyum borohidrat, atık sulardaki civa, kurşun, gümüş gibi ağır metallerin sulardan temizlenmesi amacıyla kullanılmaktadır. 

Borlu Katı Yakıtlar/Hücre Yakıtları/(Fuel Cells) 
idratın kimyasal bağlarında hidrojen mevcut olup, katalist hidrojeni açığa çıkarmakta veya elektrik üretmektedir. Bu üretim de temel prensip ise su ile boraksın reaksiyonudur. Bu reaksiyondan üretilen hidrojen direk içten yanmalı motorlara beslenebilir veya hücre yakıtlarında kullanılabilirler. Yoksa borun kendisi karbon elementi gibi yakıt değildir. 

Enerji Üretimi ve Isı Depolama 

Bor, demir ve nadir toprak elementleri kombinasyonu (METGLAS) % 70 enerji tasarrufu sağlamaktadır. Bu güçlü manyetik ürün; bilgisayar disk sürücüleri, otomobillerde doğru akım-motorları ve ev eşyaları ile portatif güç aletlerinde kullanılmaktadır. Son yıllarda , borların piller/aküler de kullanılması ile maliyetler düşürülmüş ve çevre dostu piller/aküler üretilmeye başlanmıştır.

Dünya Bor Tüketiminin Sektörel Dağılımı


Yalıtım Tipi Cam Elyafı

440 bin ton ile %  24,4

 
Tekstil Tipi Cam Elyafı

370 bin ton ile %  20,6
 

Borosilikat Camlar

165 bin ton ile % 9,2
 
Emaye-Sır

350 bin ton ile %  19,4
 
Tarım

120 bin ton ile %  6,7
 
Deterjan

95bin ton ile %  5,3
 
Diğer Alanlar

260 bin ton ile %  14,4
 
Toplam

1.800 bin ton ile %  100

 

Rusya ( Dünya rezervinde 3. sırada )


Görünür ekonomik  rezerv: 40.000 Bin Ton
Muhtemel mümkün rezerv: 60.000 Bin Ton
Toplam rezerv: 100.000 Bin Ton
Toplam rezervdeki payı: % 8,50

 

 

A.B.D. ( Dünya rezervinde 2. sırada )


Görünür ekonomik rezerv: 40.000 Bin Ton
Muhtemel mümkün rezerv: 40.000 Bin Ton
Toplam rezerv: 80.000 Bin Ton
Toplam rezervdeki payı: % 6,80

 

 

Türkiye  ( Dünya rezervinde 1. sırada )


Görünür ekonomik  rezerv: 227.000 Bin Ton
Muhtemel mümkün rezerv: 624.000  Bin Ton
Toplam rezerv: 851.000 Bin Ton
Toplam rezervdeki payı: % 72,20


Toplam

Toplam rezerv: 1.176.000
Görünür 
ekonomik rezerv: 369.000
Muhtemel mümkün rezerv: 807.000

 

DÜNYA BOR REZERVLERİ -

Sırbistan

Görünür ekonomik rezerv:  3.000 Bin Ton
Muhtemel mümkün rezerv: 0
Toplam rezerv: 3.000 Bin Ton
 

Kazakistan 

Görünür ekonomik rezerv: 14.000 Bin Ton
Muhtemel mümkün rezerv: 1.000 Bin Ton
Toplam rezerv: 15.000 Bin Ton
Toplam rezervdeki payı: % 1,30
 

Peru

Görünür ekonomik  rezerv: 4.000 Bin Ton
Muhtemel mümkün rezerv: 18.000 Bin Ton
Toplam rezerv: 22.000 Bin Ton
Toplam rezervdeki payı: % 1,90
 

Şili

Görünür ekonomik  rezerv: 8.000 Bin Ton
Muhtemel mümkün rezerv: 33.000 Bin Ton
Toplam rezerv: 41.000 Bin Ton
Toplam rezervdeki payı: % 3,50
 

Bolivya 

 

Görünür ekonomik rezerv:  4.000 Bin Ton
Muhtemel mümkün rezerv: 15.000 Bin Ton
Toplam rezerv: 19.000 Bin Ton
Toplam rezervdeki payı: %  1,60
 

Arjantin

Görünür ekonomik  rezerv: 2.000 Bin Ton
Muhtemel mümkün rezerv: 7.000 Bin Ton
Toplam rezerv: 9.000 Bin Ton
Toplam rezervdeki payı: % 0,80
 

Çin

Görünür ekonomik  rezerv: 27.000 Bin Ton
Muhtemel mümkün rezerv: 9.000 Bin Ton
Toplam rezerv: 36.000 Bin TonToplam rezervdeki payı: % 3,1

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...

Spor

Yazarlar

Magazin

Gazete Manşetleri

Hürriyet Gazetesi
Sabah Gazetesi
E-Mail Bülten Kaydı
Arşiv Arama
- -
© Copyright 2013 Gazi SOFT. Tüm hakları saklıdır. Bu site Gazi SOFT haber yazılımı alt yapısı ile yapılmıştır.