TÜRKİYE ABD İLİŞKİLERİ


Bu makale 2018-08-14 21:45:42 eklenmiş ve 431 kez görüntülenmiştir.
Ahmet Devrez

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Türkiye ABD ilişkileri ilk olarak 1945 yılında başlar. Rahmetli İsmet İnönü’nün “elimizi verdik kolumuzu kurtaramıyoruz” dediği söylenir. Menderes döneminde kolumuzu da kaptırdık. Sovyet tehdidi bahane edilerek NATO ya girdik. Olmadı Kore”ye asker gönderdik. 50-60 arası Amerikan yardımlarıyla geçti. Bizim nesil Amerikan süttozları ile beslenerek büyüdü. Giyeceklerimiz Amerikan bezindendi. O yıllarda giyilen meşhur Ankara lastiğinin de Amerika’dan geldiği söylenir. Şimdilerde Ankara lastiği giyen köylü kalmadı.

 

60 ihtilalinden sonra yapılan ilk genel seçimlerden CHP-AP koalisyonu çıktı. İsmet İnönü başbakanlığında kurulan hükümetin ömrü uzun olmadı. Yine Türk Amerikan ilişkilerinin gerildiği bir dönemde başbakan İsmet İnönü ABD ye gider. Görüşmeler olumsuz sonuçlanır. Rahmetli İnönü meşhur şu sözleri söyler: “Yeni bir dünya kurulur Türkiye’de orada yerini alır.” Der ve döner. Yeni bir dünya kurulup Türkiye orada yerini almadan CHP-AP  koalisyonu bozulur Adalet Partisi hükümeti göreve gelir. Artık Süleyman Demirel başbakandır. Meşhur Morrison Süleyman. Önce koalisyon, 65 seçimlerinden sonra tek başına iktidar olur. Ta ki 71 muhtırasına kadar. Demirel ilk olarak o zaman şapkayı alıp gider.

 

O yıllarda bir 6. Filo olayı yaşanır. Deniz Gezmiş ve arkadaşları ABD 6. Filosunu protesto ederler. Türk ABD ilişkileri yine gerilir. 71 muhtırası ile düşen Demirel hükümetinin yerine CHP senatörü Nihat Erim hükümeti göreve gelir. Bu hükümetin ilk görevlerinden birisi de Deniz Gezmiş ve arkadaşlarını idam etmektir. İdamlar gerçekleştirilir. Şimdiki gençler Deniz Gezmiş ve arkadaşlarını sağ hükümetlerin astığını zannederler oysa gerçek öyle değildir. CHP senatörü Nihat Erim hükümeti tarafından asılmışlardır. Rahmetli Mahsuni Şerif meşhur “erim erim eriyesin” türküsünü bu olay üzerine söylemiştir.

 

73 seçimlerinden CHP birinci parti olarak çıkar. Bir Karaoğlan rüzgârı esmektedir memlekette. CHP-MSP koalisyonu kurulur. Kıbrıs harekâtı bu hükümet zamanında gerçekleştirilir. Demirel zamanında yasaklanan haşhaş ekimini yeniden başlatır. Ecevir ABD ye rest çeker. Türk Amerikan ilişkileri yine gerilir.  Bu hükümetin ömrü de 8 ay sürer.

 

80 İhtilali yapıldıktan sonra ABD li bir yetkilinin, “Bizim çocuklar idareye el koymuş” dediği söylenir. Kenan Paşa cumhurbaşkanı olduktan sonra zamanın ABD başkanı ile görüşmek için randevu talep eder. Ancak bir müddet talebine olumlu cevap verilmez. Bizimkilerin ısrarı üzerine ABD li yetkili:

-Başkan çok yoğun, siz ABD ye gelin, biz başkan müsait olduğu zaman size haber veririz. Der.

Kenan Paşa ABD ye gider, bir, iki üç gün kimseden ses yok. Sonra ABD li yetkili bizimkileri arar, başkan falanca gün, şu saatlerde müsait görüşebilirsiniz der ve 15 dakikalık bir görüşme gerçekleştirilir.

Ertesi gün bu görüşme bizim basında göklere çıkarılır. TRT de saatlerce bu konu ile ilgili yayınlar yapılır.

ABD Türkiye ilişkileri bu minval üzerine yürür yıllarca.

Yılını tam hatırlamıyorum, Özal dönemi. Türk sinemasının hali içler acısı. Sinema salonlar bir bir kapanmış, mevcut salonlarda da Amerikan filmleri gösteriliyor. Pek yerli film çekilmiyor, çekilenler de salonlarda gösterime sunulmuyor veya izlenmiyor. Derken Özal bu konuya el atmak istiyor. Çevresindekilere:

-Sinemalarımızda %25 Türk filmi gösterilmesini zorunlu hale getirelim, diyor. Yani gösterimdeki  4 filmden biri yerli yapım olacak.

-Başarabildi mi sizce?

- Hayır, başaramadı.

Amerikalı yetkililer devreye girdiler. Siz bizim filmlerimize kota uygularsanız, biz de sizin tekstilinize kota uygularız dediler ve bu kararın çıkmasını engellediler.

Devletler arası ilişkiler böyle yürüyor maalesef.

Zamanla kaliteli yerli filmler yapıldı. Sinema salonları açıldı. Türk sineması canlandı.

Hiç unutamadığım, içimde çok derin bir sızı bırakan bir olayı daha anlatmak istiyorum. Tansu Çiller başbakan. Yine bir ABD gezisi…Başkan Clinton…  Türk ve ABD li yetkililer yemek masasında. Epeyce uzun bir masa… Çillerle, Clinton arasında 8-10 kişi var. Bir ara Clinton öne eğiliyor, Tansu Çiller”de eğiliyor ve başkan Clinton el işareti ile Çiller”i yanına çağırıyor. El işaretini emir telakki eden Çiller , liseli bir genç kız gibi Clinton”un yanına geliyor. Daha sonra toplam 20 dakikalık bir görüşme gerçekleşiyor ABD başkanı ile TC başbakanı arasında.

İster birinin densizliğine verin, isterse diğerinin toyluğuna…

Bu günleri yaşadı bu millet.

ABD başkanlarının densizliği bu kadarla da sınırlı değil. Rahmetli Ecevit”in bir görüntüsü var ki içler acısı. Rahmetli nazik adam, eli bağlı saygılı bir şekilde dikiliyor, Ya diğeri ?  Kıçını masanın üstüne koymuş, pişkin pişkin sırıtıyor. Sanki 1974 deki restin intikamını alıyor.

Tayyip Erdoğan 2002 de Ak partiyi kurup ABD ziyareti yaptığında, kırmızı halılarla, krallar gibi karşılandı ya… Hep ABD den icazet aldığı söylendi. Menderes”e, Demirel”e, Özal”a söylendiği gibi. Mesut Yılmaz”ı, Tansu Çiller”i saymıyorum. Onlar zaten 23 Nisan başbakanı gibi biri gelip, biri gitti.

İster icazetli olsun, isterse olmasın, Tayyip Erdoğan ülkenin son 16 yılına damgasını vurdu. İlk yıllar çok iyi geçti. ABD ile hiçbir sorun yaşamadık. Ta ki 2009 Davos görüşmelerine kadar. Davos “ta çekilen “One minut” e kadar. Bence ipler o gün koptu. Bir daha da düzelmedi. Bugünlere geldik.

Bundan sonra da düzelecek gibi görünmüyor. İpler iyice gerildi. Eskiden ABD ne yaparsa kapalı kapılar ardında yapıyordu, bizim idarecilerde sineye çekiyorlardı. Artık diplomatik teamüller falan bir kenara bırakıldı. Açıktan, tehdit, şantaj aklına ne gelirse yapıyorlar. Düpedüz ABD ile savaşıyoruz. Nereye kadar sürecek, nasıl sonuçlanacak zaman gösterecek.

Ama şunu çok iyi biliyorum biz krizlere şerbetliyiz, bize bir şey olmaz. Epey sıkıntı çekeriz ama sonunda ABD boyunduruğundan kurtuluruz inşallah.

 

        Ahmet DEVREZ

 

 

 

 

 

 

            

 

 

 

 

           

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...

Spor

Yazarlar

Magazin

Gazete Manşetleri

Hürriyet Gazetesi
Sabah Gazetesi
E-Mail Bülten Kaydı
Arşiv Arama
- -
© Copyright 2013 Gazi SOFT. Tüm hakları saklıdır. Bu site Gazi SOFT haber yazılımı alt yapısı ile yapılmıştır.